{"id":220,"date":"2025-02-26T22:08:12","date_gmt":"2025-02-26T22:08:12","guid":{"rendered":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/?p=220"},"modified":"2025-02-28T12:33:28","modified_gmt":"2025-02-28T12:33:28","slug":"jak-utracono-swieto-jom-kipur-zapis-rozmowy-z-rawem-aleksem-blendem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/?p=220","title":{"rendered":"Jak utracono \u015bwi\u0119to Jom Kipur. Zapis rozmowy [z rawem Aleksem Blendem]"},"content":{"rendered":"\n<p>Porozmawiamy o ciekawym zjawisku w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, \u017ce s\u0105 opisy \u015bwi\u0105t w historii \u017cydowskiej, kiedy wspomniany jest dzie\u0144 Tr\u0105bienia, dzie\u0144 rozbijania namiot\u00f3w &#8211; Sukkot lub Namiot\u00f3w i nagle Jom Kipur gdzie\u015b znika.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiZipS7utBa0IilBJh2X07gjIecR-ri80uBMZy-1zSCPYCxw_QiLg4v4D9fZQH0qpKJpnpKujwz3T5rMmI02I68DhXmU6tnnkMT41f5sFW2V41KSRCTtI5WiPvVNSR1iOfqg5_nYMZUyPmFE9wYQTv0ycQEk-M2baMqp7Nsd8ypTxPMdAuZz-KHn2jf1rrv\/s1280\/PhXQMmhUT9TkOylIpGQF--1--r7ivo.jpg\"><\/a>W \u00f3smym rozdziale Ksi\u0119gi Nehemiasza czytamy, \u017ce wszyscy ludzie zebrali si\u0119 pierwszego i drugiego dnia \u015awi\u0119ta Tr\u0105bienia, czyli pierwszego i drugiego dnia si\u00f3dmego miesi\u0105ca Tiszrej. Wszyscy ludzie zebrali si\u0119 u bram Jerozolimy i wszyscy s\u0142uchali Tory, Tora za\u015b by\u0142a im wyja\u015bniana. Ludzie byli przepe\u0142nieni emocjami i kap\u0142ani, Lewici m\u00f3wili ludziom, \u017ce powinni si\u0119 cieszy\u0107 i radowa\u0107, poniewa\u017c jest to \u015bwi\u0119to i powinni i\u015b\u0107 do domu, je\u015b\u0107 t\u0142usto i pi\u0107 s\u0142odkie, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, oto zalecenie, jak obchodzi\u0107 \u015bwi\u0119ta. A dalej jest powiedziane: powinni zbiera\u0107 materia\u0142y budowlane do budowy Tabernakulum. Ka\u017cdy, kto zna chronologi\u0119 \u015bwi\u0105t \u017cydowskich, zauwa\u017cy, \u017ce Dzie\u0144 S\u0105du jest tutaj pomini\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Przypomnijmy sobie, co oznacza Jom Kipur &#8211; Dzie\u0144 S\u0105du &#8211; i jak bardzo jest surowy? Mo\u017ce jest opcjonalny: je\u015bli chcesz &#8211; \u015bwi\u0119tuj, je\u015bli nie chcesz &#8211; nie \u015bwi\u0119tuj, je\u015bli chcesz &#8211; celebruj, je\u015bli nie chcesz nie celebruj?<\/p>\n\n\n\n<p>Przypomnijmy sobie, co oznacza Jom Kipur (Dzie\u0144 S\u0105du) i jak bardzo jest surowy? Mo\u017ce jest opcjonalny: je\u015bli chcesz &#8211; \u015bwi\u0119tuj, je\u015bli nie chcesz &#8211; nie \u015bwi\u0119tuj, je\u015bli chcesz &#8211; celebruj, je\u015bli nie chcesz nie celebruj?<\/p>\n\n\n\n<p>Oto, co m\u00f3wi o tym ksi\u0119ga Wajikra (Kap\u0142a\u0144ska) pod koniec rozdzia\u0142u 23: \u201eI Haszem przem\u00f3wi\u0142 do Moszego, m\u00f3wi\u0105c: Ale dziesi\u0105tego dnia si\u00f3dmego miesi\u0105ca, w Dniu Pojednania, niech b\u0119dzie w\u015br\u00f3d was \u015bwi\u0119te zgromadzenie; i b\u0119dziecie uni\u017ca\u0107 swoje dusze (s\u0142owo \u201euni\u017ca\u0107 swoje dusze\u201d jest tradycyjnie rozumiane jako oznaczaj\u0105ce post, poniewa\u017c historia Dawida m\u00f3wi, \u017ce uni\u017cy\u0142 on swoj\u0105 dusz\u0119 i po\u015bci\u0142, to znaczy, \u017ce pokora duszy jest zwi\u0105zana z postem) i sk\u0142ada\u0107 ofiar\u0119 ogniow\u0105 dla Haszem; nie b\u0119dziecie wykonywa\u0107 \u017cadnej pracy w tym w\u0142a\u015bnie dniu, poniewa\u017c jest to Dzie\u0144 Pojednania, aby odkupi\u0107 was przez Haszem, waszego Elohim. A ka\u017cda dusza, kt\u00f3ra si\u0119 nie upokorzy (uwaga! czyli nie jest to tak naprawd\u0119 opcjonalne, jak si\u0119 okazuje) w tym w\u0142a\u015bnie dniu, zostanie zniszczona spo\u015br\u00f3d swojego ludu; a ktokolwiek wykona jak\u0105kolwiek prac\u0119 w tym w\u0142a\u015bnie dniu, Ja (B\u00f3g) zniszcz\u0119 jego dusz\u0119 spo\u015br\u00f3d jego ludu; dlatego nie wykonujcie \u017cadnej pracy i jest to wieczna ustawa w waszych pokoleniach, we wszystkich miejscach waszego osiedlenia, jest to dla was szabat i upokarzajcie swoje dusze dziewi\u0105tego dnia wieczorem, od wieczora do wieczora odpoczywajcie w dniu odpoczynku\u201d.&nbsp;Oznacza to, \u017ce w 23 rozdziale Ksi\u0119gi Wajikry widzimy bezpo\u015brednie przykazanie &#8211; aby przestrzega\u0107 dziesi\u0105tego dnia si\u00f3dmego miesi\u0105ca jako postu pokory duszy, nie wykonuj\u0105c \u017cadnej pracy i jest to, jak widzimy z kary, jedno z najsurowszych przykaza\u0144. Oznacza to, \u017ce nie jest on opcjonalny, nie jest opcj\u0105, nie jest zaleceniem, jest nakazem, a za jego niewype\u0142nienie grozi bardzo surowa kara. Ten, kto si\u0119 nie ukorzy, zostanie wyt\u0119piony spo\u015br\u00f3d ludu, a ten, kto wykona jak\u0105\u015b prac\u0119, B\u00f3g m\u00f3wi: \u201eJa sam wyt\u0119pi\u0119 jego dusz\u0119 spo\u015br\u00f3d jego ludu\u201d &#8211; bardzo surowe orzeczenie.&nbsp;Przeczytajmy jeszcze jeden fragment, jest to r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119ga Wajikra (Kap\u0142a\u0144ska) 16 rozdzia\u0142: \u201eI niech ten dekret b\u0119dzie wiecznym dekretem: w si\u00f3dmym miesi\u0105cu, dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca, upokorzycie swoje dusze postem i nie b\u0119dziecie wykonywa\u0107 \u017cadnej pracy, ani tubylec, ani obcy, kt\u00f3ry mieszka w\u015br\u00f3d was. Bo w tym dniu (w tym w\u0142a\u015bnie dziesi\u0105tym dniu) On was wykupi (kto wykupi? kohen gadol wykupi, kap\u0142an wykupi), aby was oczy\u015bci\u0107, ze wszystkich waszych grzech\u00f3w przed Haszem zostaniecie oczyszczeni. To jest szabat dla was (to jest dzie\u0144 odpoczynku dla was), uni\u017ccie wasze dusze, to jest wieczny dekret\u201d. Powy\u017cej powiedzia\u0142em, \u017ce kap\u0142an wykupi, ale mo\u017cesz powiedzie\u0107: \u201eJak kap\u0142an odkupi? Tylko B\u00f3g mo\u017ce odkupi\u0107\u201d.&nbsp;Nast\u0119pnie czytamy, ponownie, rozdzia\u0142 16: \u201eAle przeb\u0142aganie musi by\u0107 dokonane przez kap\u0142ana, kt\u00f3ry zostanie namaszczony i upowa\u017cniony do pe\u0142nienia pos\u0142ugi w miejsce swego ojca (maj\u0105c na my\u015bli Najwy\u017cszego Kap\u0142ana). I dokona przeb\u0142agania za \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych i za Namiot Spotkania, i za o\u0142tarz, i za kap\u0142an\u00f3w, i za ca\u0142e zgromadzenie ludu\u201d. Po pierwsze, co on odkupuje? Przejd\u017amy w kolejno\u015bci: \u201eodkupi \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych (kodesz kodaszim) i Namiot Spotkania, o\u0142tarz, i kap\u0142an\u00f3w, i ca\u0142e zgromadzenie ludu odkupi\u201d. Zaczyna si\u0119 wi\u0119c od odkupienia Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego &#8211; to ju\u017c jest interesuj\u0105ce. \u201eI niech to b\u0119dzie dla ciebie wieczne zarz\u0105dzenie, aby odkupi\u0107 syn\u00f3w Izraela od wszystkich ich grzech\u00f3w jednego dnia w roku\u201d. Jeszcze w rozdziale 16: \u201eI odkupi Miejsce \u015awi\u0119te (odkupi co? \u015awi\u0119te, to jest: kodaszim) od nieczysto\u015bci syn\u00f3w izraelskich i od ich przewinie\u0144 we wszystkich ich grzechach. To samo uczyni nad Namiotem Spotkania, kt\u00f3ry jest w ich posiadaniu, po\u015br\u00f3d ich nieczysto\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Oznacza to, \u017ce w 23 rozdziale Ksi\u0119gi Wajikry widzimy bezpo\u015brednie przykazanie &#8211; aby przestrzega\u0107 dziesi\u0105tego dnia si\u00f3dmego miesi\u0105ca jako postu pokory duszy, nie wykonuj\u0105c \u017cadnej pracy i jest to, jak widzimy z kary, jedno z najsurowszych przykaza\u0144. Oznacza to, \u017ce nie jest on opcjonalny, nie jest opcj\u0105, nie jest zaleceniem, jest nakazem, a za jego niewype\u0142nienie grozi bardzo surowa kara. Ten, kto si\u0119 nie ukorzy, zostanie wyt\u0119piony spo\u015br\u00f3d ludu, a ten, kto wykona jak\u0105\u015b prac\u0119, B\u00f3g m\u00f3wi: \u201eJa sam wyt\u0119pi\u0119 jego dusz\u0119 spo\u015br\u00f3d jego ludu\u201d &#8211; bardzo surowe orzeczenie. Przeczytajmy jeszcze jeden fragment, jest to r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119ga Wajikra (Kap\u0142a\u0144ska) 16 rozdzia\u0142: \u201eI niech ten dekret b\u0119dzie wiecznym dekretem: w si\u00f3dmym miesi\u0105cu, dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca, upokorzycie swoje dusze postem i nie b\u0119dziecie wykonywa\u0107 \u017cadnej pracy, ani tubylec, ani obcy, kt\u00f3ry mieszka w\u015br\u00f3d was. Bo w tym dniu (w tym w\u0142a\u015bnie dziesi\u0105tym dniu) On was wykupi (kto wykupi? Kohen Gadol wykupi, kap\u0142an wykupi), aby was oczy\u015bci\u0107, ze wszystkich waszych grzech\u00f3w przed Haszem zostaniecie oczyszczeni. To jest szabat dla was (to jest dzie\u0144 odpoczynku dla was), uni\u017ccie wasze dusze, to jest wieczny dekret\u201d. Powy\u017cej powiedzia\u0142em, \u017ce kap\u0142an wykupi, ale mo\u017cesz powiedzie\u0107: \u201eJak kap\u0142an odkupi? Tylko B\u00f3g mo\u017ce odkupi\u0107\u201d. Nast\u0119pnie czytamy, ponownie, rozdzia\u0142 16: \u201eAle przeb\u0142aganie musi by\u0107 dokonane przez kap\u0142ana, kt\u00f3ry zostanie namaszczony i upowa\u017cniony do pe\u0142nienia pos\u0142ugi w miejsce swego ojca (maj\u0105c na my\u015bli Najwy\u017cszego Kap\u0142ana). I dokona przeb\u0142agania za \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych i za Namiot Spotkania, i za o\u0142tarz, i za kap\u0142an\u00f3w, i za ca\u0142e zgromadzenie ludu\u201d. Po pierwsze, co on odkupuje? Przejd\u017amy w kolejno\u015bci: \u201eodkupi \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych (kodesz kodaszim) i Namiot Spotkania, o\u0142tarz, i kap\u0142an\u00f3w, i ca\u0142e zgromadzenie ludu odkupi\u201d. Zaczyna si\u0119 wi\u0119c od odkupienia Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego &#8211; to ju\u017c jest interesuj\u0105ce. \u201eI niech to b\u0119dzie dla ciebie wieczne zarz\u0105dzenie, aby odkupi\u0107 syn\u00f3w Izraela od wszystkich ich grzech\u00f3w jednego dnia w roku\u201d. Jeszcze w rozdziale 16: \u201eI odkupi Miejsce \u015awi\u0119te (odkupi co? \u015awi\u0119te, to jest: kodaszim) od nieczysto\u015bci syn\u00f3w izraelskich i od ich przewinie\u0144 we wszystkich ich grzechach. To samo uczyni nad Namiotem Spotkania, kt\u00f3ry jest w ich posiadaniu, po\u015br\u00f3d ich nieczysto\u015bci\u201d. Co rozumiemy, czego nauczyli\u015bmy si\u0119 z tego ca\u0142ego przykazania? \u017be raz w roku nast\u0119puje odkupienie ca\u0142ego narodu Izraela. Jak to si\u0119 odbywa? Dzieje si\u0119 to poprzez wej\u015bcie kap\u0142ana do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego i przede wszystkim odkupienie Sanktuarium, oczyszczenie Sanktuarium, potem Namiotu, potem Kohen\u00f3w, a potem ludu Izraela, to musi si\u0119 wydarzy\u0107 raz w roku. Tak wi\u0119c ci, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105: \u201eMo\u017cemy pokutowa\u0107 ka\u017cdego dnia, mamy bramy otwarte przez ca\u0142y czas\u201d &#8211; to wszystko prawda. Ale B\u00f3g wybiera jeden dzie\u0144 na odkupienie ludu i nie jest to opcjonalne przykazanie. Nie jest to tak, jakby mia\u0142 przyj\u0119cie dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca Tiszrej, a w pozosta\u0142e dni do Niego nie mo\u017cna przyj\u015b\u0107, ale i dziesi\u0105tego mo\u017cesz nie przychodzi\u0107. Jest to bardzo wa\u017cne przykazanie dla ca\u0142ego narodu, poprzez oczyszczenie Sanktuarium, poprzez oczyszczenie kap\u0142an\u00f3w, nar\u00f3d zostaje oczyszczony. Dlaczego taka hierarchia jest konieczna? Jest jasne, \u017ce B\u00f3g ukazuje si\u0119 kohenowi, kt\u00f3ry jest dla ludu, w Sanktuarium, w \u015awi\u0119tym \u015awi\u0119tych, zaczyna si\u0119 most mi\u0119dzy niebia\u0144skim a ziemskim, niebo jest zjednoczone z ziemi\u0105, B\u00f3g ukazuje si\u0119 kap\u0142anowi. Ju\u017c wielokrotnie m\u00f3wili\u015bmy, \u017ce \u015awi\u0119te \u015awi\u0119tych jest prototypem Ogrodu Eden, zrobili\u015bmy ca\u0142y wyk\u0142ad na ten temat, a kap\u0142an, wchodz\u0105c do \u015awi\u0119tego \u015awi\u0119tych, uzyskuje status Boga-cz\u0142owieka, a ca\u0142y nar\u00f3d w tym dniu otrzymuje po\u0142\u0105czenie z Bosko\u015bci\u0105. Poniewa\u017c ludzie \u017cyj\u0105 codziennym \u017cyciem, raz w roku nast\u0119puje ponowne po\u0142\u0105czenie, raz w roku przychodzi kominiarz i czy\u015bci kana\u0142y komunikacji mi\u0119dzy ludem Izraela a Bogiem, kt\u00f3re, podobnie jak naczynia w\u0142osowate z cholesterolem, s\u0105 zatkane grzechami ludu Izraela, kap\u0142an oczyszcza sanktuarium z grzech\u00f3w ludu Izraela. W jaki spos\u00f3b oczyszcza? Sk\u0142ada w ofierze cielca, aby oczy\u015bci\u0107 sanktuarium i przynosi koz\u0142a, aby oczy\u015bci\u0107 grzechy, inny kozio\u0142 jest wypuszczany na pustyni\u0119 i istnieje podobie\u0144stwo do tej tradycji sk\u0142adania ofiar, przeczytaj rozdzia\u0142 9 Ksi\u0119gi Wajikry (Kap\u0142a\u0144skiej) o przygotowaniu kap\u0142ana do odnowienia \u015awi\u0105tyni, kiedy sk\u0142adane s\u0105 te same ofiary. Istnieje podobie\u0144stwo w tym, \u017ce Miejsce Naj\u015bwi\u0119tsze w \u015awi\u0105tyni jest w\u0142\u0105czane i czyszczone w ten sam spos\u00f3b, a czas og\u00f3lnego czyszczenia \u015awi\u0105tyni jest wyznaczany raz w roku, dziesi\u0105tego dnia si\u00f3dmego miesi\u0105ca &#8211; to bardzo wa\u017cne!<\/p>\n\n\n\n<p>Ale powiedzieli\u015bmy, \u017ce w czasach Ezdrasza i Nehemiasza, kiedy ludzie powr\u00f3cili, kiedy ludzie byli entuzjastycznie nastawieni, wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jest to dobry czas na oczyszczenie si\u0119, czas na pokut\u0119, wr\u00f3cili\u015bmy z galut, stan jest straszny. I rzeczywi\u015bcie, ludzie pokutuj\u0105, ale dzieje si\u0119 to nie dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca Tiszrej, jak jest napisane, ale dwudziestego czwartego dnia miesi\u0105ca Tiszrej.<\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje kilka innych przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych Jom Kipur jest w jaki\u015b spos\u00f3b pomijany. Na przyk\u0142ad, Ksi\u0119ga Melachim 1 (w polskich t\u0142umaczeniach 1 Kr\u00f3lewska) rozdzia\u0142 8, werset 65: \u201eI uczyni\u0142 Szlomo uczt\u0119 w tym czasie, a z nim ca\u0142y Izrael: wielkie zgromadzenie, kt\u00f3re zesz\u0142o na lewo od Chamat do rzeki Egiptu przed Haszem Elohim, siedem dni i siedem dni &#8211; czterna\u015bcie dni (czyli znowu wszystko w pierwszym miesi\u0105cu). \u00d3smego dnia wypu\u015bci\u0142 lud (\u00f3smy dzie\u0144 to Szmini Aceret, to koniec Sukkot), a oni pob\u0142ogos\u0142awili kr\u00f3la (ponownie, narysujmy paralel\u0119, \u017ce jest tam \u00f3smy dzie\u0144 i \u00f3smy dzie\u0144, kiedy Mosze ustawia Przybytek) i weszli do swoich namiot\u00f3w rado\u015bni i z weso\u0142ym sercem z powodu wszelkiego dobra, kt\u00f3re B\u00f3g uczyni\u0142 Dawidowi, swojemu s\u0142udze, i Izraelowi, swojemu ludowi.&#8221; Oznacza to, \u017ce Szlomo postawi\u0142 \u015awi\u0105tyni\u0119 i wyprawi\u0142 uczt\u0119 przez czterna\u015bcie dni, pocz\u0105wszy od \u015awi\u0119ta Sukkot, wraz z postawieniem \u015awi\u0105tyni. Ale znowu pojawia si\u0119 pytanie, co\u015b jest nie tak z Jom Kipur, dlaczego nie \u015bwi\u0119towali Jom Kipur?<\/p>\n\n\n\n<p>Powt\u00f3rzmy bardzo wa\u017cn\u0105 rzecz, \u017ce Jom Kipur jest og\u00f3lnym oczyszczeniem, kt\u00f3re zgodnie z przykazaniem Boga odbywa si\u0119 raz w roku, raz w roku robimy og\u00f3lne sprz\u0105tanie. Czy powinni\u015bmy to robi\u0107 na pocz\u0105tku roku, czy pod koniec roku? Wiemy, \u017ce niedawno pierwszego dnia miesi\u0105ca Tiszrej obchodzili\u015bmy Dzie\u0144 Tr\u0105bienia, kt\u00f3ry w tradycji nazywany jest r\u00f3wnie\u017c Rosz ha-Szana. I jak zawsze, ten czas jest pe\u0142en pyta\u0144: dlaczego \u017bydzi nagle zdecydowali si\u0119 nazwa\u0107 ten dzie\u0144 Rosz ha-Szana i sk\u0105d to, \u017ce rok zaczyna si\u0119 w si\u00f3dmym miesi\u0105cu, a w Ksi\u0119dze Szemot (Wyj\u015bcia) jest napisane, \u017ce pierwszy miesi\u0105c, miesi\u0105c Nisan \u201eb\u0119dzie dla was pocz\u0105tkiem roku\u201d? Ale tutaj jest interesuj\u0105ca kwestia, kt\u00f3ra dotyczy \u015bwi\u0119ta Sukkot, kt\u00f3re obchodzone jest w po\u0142owie miesi\u0105ca Tiszrej, czyli kilka dni po Jom Kipur. Zwykle, gdy Jom Kipur si\u0119 ko\u0144czy, to wieczorem Jom Kipur, po zjedzeniu kolacji, po nasyceniu si\u0119, ludzie wychodz\u0105 i zaczynaj\u0105 budowa\u0107 sukkot, tak jest dzisiaj, \u015bwi\u0119ta id\u0105 obok siebie. W Ksi\u0119dze Szemot (Wyj\u015bcia), rozdzia\u0142 23, werset 16, czytamy o \u015bwi\u0119cie Sukkot: \u201eI \u015bwi\u0119to zbierania pierwocin twojej pracy, kt\u00f3r\u0105 zasia\u0142e\u015b na polu, i \u015bwi\u0119to zbierania owoc\u00f3w (jedna z nazw \u015bwi\u0119ta Sukkot to Hag Haasif, \u015bwi\u0119to zbierania owoc\u00f3w) pod koniec roku (kiedy rok si\u0119 ko\u0144czy), kiedy usuniesz si\u0119 z pola\u201d. Oznacza to, \u017ce rok si\u0119 ko\u0144czy, tak jest napisane w Ksi\u0119dze Szemot (nie jest to ju\u017c Talmud, nie jest to ju\u017c tradycja ustna), rok ko\u0144czy si\u0119 w \u015bwi\u0119to Sukkot. Jom Kipur &#8211; Dzie\u0144 S\u0105du, a wi\u0119c nie na pocz\u0105tku roku, ale na jego ko\u0144cu.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym miejscu pojawia si\u0119 interesuj\u0105ce pytanie: \u201eChwileczk\u0119, poprzedni rok zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pod koniec miesi\u0105ca Elul i dlaczego nagle ko\u0144czy si\u0119 w Tiszrej? Ale taka jest tradycja narod\u00f3w \u015bwiata: jeden rok si\u0119 ko\u0144czy, drugi zaczyna. Zdarza si\u0119 i nie tak, zdarza si\u0119, na przyk\u0142ad, je\u015bli m\u00f3wimy o roku szkolnym, rok szkolny ko\u0144czy si\u0119 gdzie\u015b w maju, gdzie\u015b w czerwcu, gdzie\u015b w lipcu, w r\u00f3\u017cnych krajach inaczej, a zaczyna si\u0119 we wrze\u015bniu. Jest co\u015b, co w Izraelu nazywa si\u0119 \u201ehofesz gadol\u201d &#8211; wielka wolno\u015b\u0107 lub d\u0142ugie, letnie wakacje, cokolwiek chcesz powiedzie\u0107, jest odpoczynek, jest czas, przerwa mi\u0119dzy jednym rokiem a drugim, mi\u0119dzy jednym etapem nauki a drugim etapem nauki. S\u0105 lata, kt\u00f3re stykaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105. \u201eSzcz\u0119\u015bliwego Nowego Roku, wszystkiego najlepszego\u201d, jak m\u00f3wi\u0105 po polsku, nowy rok w polskim sensie jest okazj\u0105 do rozpocz\u0119cia czego\u015b z now\u0105 kart\u0105, nowy rok to nowe szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>W tradycji \u017cydowskiej lata s\u0105 po\u0142\u0105czone jak ogniwa \u0142a\u0144cucha. Je\u015bli spojrzymy na \u0142a\u0144cuch, ogniwo zaczyna si\u0119 przed ko\u0144cem nast\u0119pnego, nak\u0142ada si\u0119 na siebie, istnieje pewne po\u0142\u0105czenie. Nie da si\u0119 zacz\u0105\u0107 od zera: napotykamy nowy rok, a nast\u0119pnie podsumowujemy wyniki roku poprzedniego, jeden rok jest po\u0142\u0105czony z drugim, przej\u015bcie nast\u0119puje krok po kroku. Podobnie pokolenia ludzi, kiedy m\u00f3wimy \u201ez pokolenia na pokolenie\u201d, nasze dzieci nie rodz\u0105 si\u0119 w momencie naszej \u015bmierci, nasze dzieci rodz\u0105 si\u0119 za naszego \u017cycia i istnieje pewna pa\u0142eczka, kt\u00f3ra jest przekazywana z pokolenia na pokolenie i pa\u0142eczka, kt\u00f3ra jest przekazywana z roku na rok. Wszystko to jest bardzo ze sob\u0105 powi\u0105zane, wi\u0119c mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce Dzie\u0144 S\u0105du, Jom Kipur, Dzie\u0144 Pojednania ma miejsce pod koniec roku, tu\u017c przed ko\u0144cem roku w \u015awi\u0105tyni odbywa si\u0119 generalne sprz\u0105tanie, kt\u00f3re oczyszcza Sanktuarium ze wszystkich grzech\u00f3w, ze wszystkich nagromadze\u0144 z poprzedniego roku. Sk\u0142adany jest roczny raport i wysy\u0142amy Najwy\u017cszego Kap\u0142ana, aby stan\u0105\u0142 przed Bogiem, a ca\u0142y nar\u00f3d sk\u0142ada ofiar\u0119 poprzez post, pokut\u0119, z\u0142amanego ducha. Przez post r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 wagi osoby jest tracona, przez post niekt\u00f3re grzechy osoby s\u0105 odcinane, to znaczy raz w roku jest duchowa praca.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli chodzi o historie Szlomo i Nehemiasza: kiedy zapyta\u0142em o to, rozpocz\u0119li\u015bmy ma\u0142\u0105 dyskusj\u0119 z wierz\u0105cymi i tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce niekt\u00f3rzy rabini r\u00f3wnie\u017c do\u0142\u0105czyli do dyskusji poza naszymi \u017cyczeniami. Powsta\u0142a opinia, \u017ce Nehemiasz zdaje relacj\u0119 i m\u00f3wi o tym, co jest wa\u017cne, o Sukkot, a Jom Kipur jest drugorz\u0119dny, wi\u0119c po\u015bcili w Jom Kipur, ale po prostu Pismo o tym nie wspomina. Dlaczego pojawia si\u0119 taka opinia? Poniewa\u017c rzeczywi\u015bcie ju\u017c o tym wspomnieli\u015bmy &#8211; jak surowy jest zakaz jedzenia i pracy w Jom Kipur, jak bardzo B\u00f3g podkre\u015bla znaczenie tego \u015bwi\u0119ta. I wtedy, i do dzi\u015b &#8211; jest to najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119to dla \u017byd\u00f3w, mo\u017cna powiedzie\u0107 &#8211; najwa\u017cniejsze, centralne \u015bwi\u0119to. Dzisiaj jest to najpopularniejsze \u015bwi\u0119to, tzn. w Izraelu wy\u0142\u0105cza si\u0119 sygnalizacj\u0119 \u015bwietln\u0105, prawie nikt nie je\u017adzi samochodem i tak jest do dzisiaj. Dlatego jest to zaskakuj\u0105ce dla ka\u017cdej osoby, kt\u00f3ra mog\u0142aby przegapi\u0107, \u017ce kto\u015b pozwoli\u0142 sobie odwo\u0142a\u0107 ten dzie\u0144, pokrywaj\u0105c lub t\u0142umacz\u0105c si\u0119 jakimkolwiek kazaniem, jakimkolwiek pi\u0119knym nauczaniem, poniewa\u017c w ka\u017cdym przypadku znajd\u0105 si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy powiedz\u0105: \u201eNauczasz, czego chcesz, ale ja pami\u0119tam przykazanie Tory, b\u0119d\u0119 po\u015bci\u0142, pomimo twoich nowomodernistycznych, charyzmatycznych, misyjnych i wszelkich innych teorii\u201d. A jednak mamy odpowied\u017a, z kt\u00f3r\u0105 rabinom trudno b\u0119dzie polemizowa\u0107 i ka\u017cdemu trudno b\u0119dzie z ni\u0105 polemizowa\u0107, poniewa\u017c jest to odpowied\u017a rabina Johanana z Talmudu. Chazal &#8211; M\u0119drcy daj\u0105 dok\u0142adne \u015bwiadectwo &#8211; jest to Tractate Moed Katan, folio 9b, podaj\u0105 wyja\u015bnienie, \u017ce w tym roku nie po\u015bcili w \u015bwi\u0119to Jom Kipur. Raszi &#8211; rabin Szlomo Icchaki w swoim komentarzu do Ksi\u0119gi Melachim, r\u00f3wnie\u017c podaje wyja\u015bnienie i m\u00f3wi: \u201eW tym roku nie po\u015bcili w Jom Kipur\u201d. Oznacza to, \u017ce w \u015brodowisku \u017cydowskim, w ka\u017cdym przypadku, jest to absolutny autorytet.<\/p>\n\n\n\n<p>Co rodzi interesuj\u0105ce pytanie: kto si\u0119 odwa\u017cy? Czy to mo\u017ce by\u0107 prowokacja? Wiemy, \u017ce r\u0119kopisy Rasziego by\u0142y przechowywane w bibliotece watyka\u0144skiej, a jakby Talmud by\u0142 poddany katolickiej cenzurze &#8211; to pewnie \u017ali katolicy go poprawili, poci\u0119li Rasziego gdzie\u015b brzytw\u0105 i napisali, \u017ce ludzie nie mog\u0105 po\u015bci\u0107 w Jom Kipur, bo sam G-d obieca\u0142: \u201ezniszcz\u0119 dusz\u0119 tego, kto b\u0119dzie pracowa\u0142\u201d lub \u00bbdusza tego, kto nie b\u0119dzie si\u0119 torturowa\u0142, zostanie zniszczona\u00ab &#8211; bardzo straszna gro\u017aba, id\u017a i spr\u00f3buj si\u0119 przeciwko niej zbuntowa\u0107. O co tu chodzi?<\/p>\n\n\n\n<p>Powt\u00f3rzmy to, co ju\u017c powiedzieli\u015bmy. Pod koniec roku, pod koniec roku, Sanktuarium jest oczyszczane ze wszystkich grzech\u00f3w, kt\u00f3re nagromadzi\u0142y si\u0119 w nim w ci\u0105gu roku, ale zar\u00f3wno Ezdrasz, jak i Szlomo znajduj\u0105 si\u0119 w okresie, w kt\u00f3rym nie by\u0142o roku, w kt\u00f3rym Sanktuarium istnia\u0142o. Po prostu nie ma nic do oczyszczenia, nic do oczyszczenia, nic do odpokutowania, poniewa\u017c po co odpokutowywa\u0107 za Sanktuarium z grzech\u00f3w, je\u015bli jeszcze si\u0119 w nim nie nagromadzi\u0142y, je\u015bli jeszcze nie dzia\u0142a\u0142o? Po co robi\u0107 generalne porz\u0105dki w muzeum, w budynku, w \u015awi\u0105tyni, kt\u00f3ra jest dopiero gotowa do otwarcia? Dlatego nie by\u0142o potrzeby formalnego czyszczenia wszystkiego, przywracania po\u0142\u0105czenia, poniewa\u017c by\u0142o ono zupe\u0142nie nowe. Nie by\u0142o potrzeby konserwacji, naprawy nowego Sanktuarium, chocia\u017c oczywi\u015bcie wielu z nas pierze nowe ubrania. Oznacza to, \u017ce Szlomo zbudowa\u0142 \u015awi\u0105tyni\u0119 pod koniec roku, \u015awi\u0105tynia Zrubabela zosta\u0142a zbudowana pod koniec roku, \u015awi\u0105tynie zosta\u0142y zbudowane pod koniec roku, przesz\u0142y o\u015bmiodniowy okres przygotowawczy, zosta\u0142y \u201ew\u0142\u0105czone\u201d przez ofiary, w\u0142\u0105czone w sensie w\u0142\u0105cznika \/ wy\u0142\u0105cznika, ofiary zosta\u0142y w nich uruchomione, bardzo podobne do Jom Kipur. I nie ma potrzeby odkupienia Sanktuarium, a poprzez odkupienie Sanktuarium, odkupienia ludu. Ta konieczno\u015b\u0107 zosta\u0142a wyeliminowana i dlatego ludzie nie po\u015bcili w Jom Kipur.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie pojawiaj\u0105 si\u0119 dwa inne pytania. Pierwsze pytanie: dzisiaj \u017bydzi r\u00f3wnie\u017c nie maj\u0105 Sanktuarium, dlaczego \u017bydzi poszcz\u0105 w Jom Kipur, jaki jest po\u017cytek z postu, skoro i tak nie ma oczyszczenia Sanktuarium? To pytanie jest aktualne i odpowied\u017a na nie jest taka: naprawd\u0119 nie ma sanktuarium, po\u0142\u0105czenie ludu Izraela z Bogiem, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ale \u201e\u0142apie\u201d, s\u0105 pewne zak\u0142\u00f3cenia, bo by\u0142o \u0142atwo, gdy by\u0142a komunikacja przewodowa, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u015bwiat\u0142ow\u00f3d w \u015awi\u0105tyni, tam wszystko dzia\u0142a\u0142o dobrze, teraz dzia\u0142a gorzej. B\u00f3g na pewno nie opu\u015bci\u0142 ludu Izraela, to si\u0119 nigdy nie stanie i Izrael szuka oblicza Boga, ale nie ma \u015awi\u0105tyni i mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniej linii z Bogiem nie s\u0105 tak szerokie, dlatego tym bardziej musimy po\u015bci\u0107, aby oczy\u015bci\u0107 nasze serce. W jednej z poprzednich rozm\u00f3w rozmawiali\u015bmy o obrzezaniu serca. Kiedy B\u00f3g m\u00f3wi: \u201eobrzezaj swoje serce, a Ja obrzezam twoje serce\u201d &#8211; najpierw otwieramy wszystkie te pokrywy, kt\u00f3rymi zamkn\u0119li\u015bmy nasze serce. Kiedy B\u00f3g m\u00f3wi: \u201eobrzezaj napletek swego serca\u201d, kiedy ca\u0142a sk\u00f3rka, kt\u00f3ra ukrywa pe\u0142ni\u0119 i prawdziw\u0105 zawarto\u015b\u0107 naszego serca, zostaje odci\u0119ta, wtedy B\u00f3g koryguje sam\u0105 zawarto\u015b\u0107 naszego serca, wlewaj\u0105c do niego Ducha.&nbsp; To dlatego \u017bydzi poszcz\u0105 w Jom Kipur &#8211; jest to obrzezanie serca w celu przywr\u00f3cenia po\u0142\u0105czenia z Bogiem lub naprawy lub w jaki\u015b spos\u00f3b pompowania tego, co mamy dzisiaj, co mamy, czy\u015bcimy.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugie pytanie, kt\u00f3re si\u0119 pojawia, b\u0119dzie naturalnie bardziej istotne dla wierz\u0105cych mesjanist\u00f3w, dla tych, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Jeszu\u0119. Jaka jest r\u00f3\u017cnica? Je\u015bli wierzymy w Jeszu\u0119, czytamy w Li\u015bcie do Hebrajczyk\u00f3w, \u017ce Jeszua \u201ewszed\u0142 za zas\u0142on\u0119 Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego jako poprzednik dla nas\u201d i nieustannie przebywa w Miejscu Naj\u015bwi\u0119tszym ze swoj\u0105 krwi\u0105, to znaczy Jeszua nieustannie, je\u015bli sparafrazujemy i powiemy to w \u015bwietle tego, o czym dzisiaj m\u00f3wili\u015bmy, zapewnia czysto\u015b\u0107 Sanktuarium. Nasze niebia\u0144skie Sanktuarium, ta niebia\u0144ska cz\u0119\u015b\u0107 Sanktuarium &#8211; jest \u015bwi\u0119ta, jest czysta. Jeszua zapewnia lini\u0119 komunikacyjn\u0105 a\u017c do punktu \u201eziemia\u201d, tak jakby od strony Boga do nas rysowa\u0142 t\u0119 lini\u0119, przywracaj\u0105c po\u0142\u0105czenie \u015bwiat\u0142owodowe z nami i tak niezawodny \u015bwiat\u0142ow\u00f3d, \u017ce nic nie mo\u017ce si\u0119 zepsu\u0107, to jest wieczne, dzi\u0119ki Bogu. A co pozostaje? To, co pozostaje z naszej strony, to otwarcie serca. Jeszua, jak m\u00f3wi \u201eList do \u017byd\u00f3w\u201d, tutaj powt\u00f3rzymy to, co ju\u017c powiedzieli\u015bmy, wszed\u0142 do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego, nie tylko wszed\u0142, nie wszed\u0142 za nas i nie wszed\u0142 dla nas, chocia\u017c dla nas i za nas, ale wszed\u0142 jako prekursor &#8211; pierwszy z nas, pionier wszed\u0142 do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego, aby\u015bmy i my weszli do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego.<\/p>\n\n\n\n<p>Co to znaczy wej\u015b\u0107 do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego? Dlaczego musimy tam i\u015b\u0107; jeste\u015bmy tu ca\u0142kiem dobrze od\u017cywieni, jak powiedzia\u0142 s\u0142ynny kot? Dlaczego musimy i\u015b\u0107 gdzie\u015b indziej? Musimy i\u015b\u0107 do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego, poniewa\u017c chcemy, aby B\u00f3g \u017cy\u0142 w nas, jak m\u00f3wi: \u201eZbudujcie Mi \u015bwi\u0105tyni\u0119, a b\u0119d\u0119 mieszka\u0142 po\u015br\u00f3d was\u201d, wy, wasze cia\u0142a s\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 Boga \u017bywego. Mo\u017cna to tutaj rozumie\u0107 na dwa sposoby: jako ca\u0142e wasze zgromadzenie, wszyscy razem jeste\u015bcie \u015bwi\u0105tyni\u0105 Boga \u017bywego, to znaczy w sensie wsp\u00f3lnotowym, kiedy jeste\u015bmy ceg\u0142ami w \u015bwi\u0105tyni Boga \u017bywego; lub ka\u017cdy z nas jest \u015bwi\u0105tyni\u0105, ka\u017cdy z nas jest sanktuarium, ka\u017cdy z nas jest miejscem, w kt\u00f3rym B\u00f3g b\u0119dzie mieszka\u0142. Ale czy w ten czy inny spos\u00f3b mo\u017cemy wej\u015b\u0107 do Miejsca Naj\u015bwi\u0119tszego tego dnia, prze\u017cywaj\u0105c na nowo ukrzy\u017cowanie Chrystusa, robi\u0105c generalne porz\u0105dki w sobie, w naszych duszach, wyrzucaj\u0105c lub pr\u00f3buj\u0105c wyrzuci\u0107, przynajmniej obiecuj\u0105c wyrzuci\u0107 to, co oddziela nas od Boga, wszystkie te \u015bmieci, ca\u0142\u0105 t\u0119 nieczysto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mamy w naszych duszach. W ko\u0144cu, bracia i siostry, idziemy do \u015bwiata, w kt\u00f3rym b\u0119dzie tylko \u015bwiat\u0142o, je\u015bli jest w nas jaka\u015b ciemno\u015b\u0107, trudno b\u0119dzie tam wej\u015b\u0107. Podejmujemy wysi\u0142ek nad sob\u0105, pracujemy nad sob\u0105 poprzez wyczerpanie, poprzez post, aby pojawi\u0107 si\u0119 razem z Jeszu\u0105 w Miejscu Naj\u015bwi\u0119tszym, w Jego ciele, jak w \u015bwi\u0105tyni, aby pojawi\u0107 si\u0119 przed Najwy\u017cszym. On ju\u017c dokona\u0142 tego odkupienia dla nas, ale aby sta\u0107 w tym odkupieniu, aby przyj\u0105\u0107 to odkupienie, musimy si\u0119 oczy\u015bci\u0107, aby sprawdzi\u0107, czy Maszijach naprawd\u0119 \u017cyje w nas, jak Pawe\u0142 \u015bwiadczy o sobie.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli co\u015b nam przeszkadza, jaka\u015b nieczysto\u015b\u0107 w nas, to poprzez post dokonujemy tego oczyszczenia. Szukamy tego, co oddziela nas od Najwy\u017cszego, szukamy tego, co jest nieczyste na naszych ubraniach. Kiedy to znajdziemy, pojawia si\u0119 drugi etap &#8211; czy chcemy to wyrzuci\u0107? Kiedy jest to w teorii, a my siedzimy przy komputerze i s\u0142uchamy lub rozumujemy, naturalnie chcemy pozby\u0107 si\u0119 naszych grzech\u00f3w. Czy chcesz pozby\u0107 si\u0119 lenistwa? Chc\u0119 pozby\u0107 si\u0119 chciwo\u015bci, chc\u0119 pozby\u0107 si\u0119 pychy. Ale pijawki nie pomagaj\u0105, musimy pracowa\u0107 sami i tutaj, jak m\u00f3wi Jeszua: \u201ekto buduje wie\u017c\u0119 &#8211; przygotowuje si\u0119, liczy koszty\u201d, musimy naprawd\u0119 zdecydowa\u0107 za siebie, gdzie jeste\u015bmy wa\u017cniejsi dla Wszechmog\u0105cego, ni\u017c niekt\u00f3re z naszych niedoci\u0105gni\u0119\u0107, ni\u017c niekt\u00f3re z naszych z\u0142ych karaluch\u00f3w, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w nas. Po podj\u0119ciu tej decyzji, po policzeniu koszt\u00f3w, pozbywamy si\u0119, wyrzucamy te cz\u0105stki grzesznego cia\u0142a, s\u0105 one obmywane ofiar\u0105 Jeszuy, kt\u00f3ry jest w Miejscu Naj\u015bwi\u0119tszym i w ten spos\u00f3b dokonywana jest nasza osobista ofiara. I to jest nasz osobisty Jom Kipur poprzez naszego Najwy\u017cszego Kap\u0142ana, kt\u00f3ry nieustannie stoi za nami w Miejscu Naj\u015bwi\u0119tszym, a jest nim Maszijach Jeszua. Chwa\u0142a Bogu za Niego i za odkupienie, kt\u00f3re jest zapewnione przez Niego!<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie to, co m\u00f3wi\u0119, przedstawiamy teraz mesja\u0144ski pogl\u0105d, to nie jest dla kogo\u015b, kto s\u0142ucha i idzie do swojego zgromadzenia, do swojego chrze\u015bcija\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a i m\u00f3wi: \u201eWy wszyscy tutaj nie jeste\u015bcie koz\u0142ami ofiarnymi, wy wszyscy jeste\u015bcie tylko koz\u0142ami ofiarnymi, po\u015b\u0107cie i pokutujcie i tak dalej\u201d. To, co teraz m\u00f3wimy &#8211; jest powiedziane dla wewn\u0119trznej pracy, dla wewn\u0119trznej decyzji, dla decyzji ka\u017cdej osoby, czy czuje potrzeb\u0119 tego oczyszczenia, czy nie, poniewa\u017c wiecie, \u017ce nasza \u015awi\u0105tynia stoi na wieki i jest w niej wieczny kap\u0142an, i jest w niej wieczna czysto\u015b\u0107 i wieczna \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Pytanie brzmi, czy raz w roku sprawdzamy, czy stoimy w tej \u015bwi\u0119to\u015bci? To znaczy, aby dokona\u0107 og\u00f3lnego oczyszczenia na naszym terytorium cia\u0142a Chrystusa, cia\u0142a Maszijacha &#8211; to jest nasze zadanie w Jom Kipur z roku na rok, poniewa\u017c B\u00f3g powiedzia\u0142, aby robi\u0107 to raz w roku, taka jest Jego wola. Ponownie, s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy powiedz\u0105, tak jak m\u00f3wi\u0105 o Szabacie: \u201eRobimy to codziennie\u201d, c\u00f3\u017c, wi\u0119c dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca Tiszrej nadal b\u0119d\u0105 to robi\u0107, je\u015bli robi\u0105 to codziennie. W ka\u017cdym razie &#8211; oto mesjanistyczny pogl\u0105d, inne mesjanistyczne rozumienie Jom Kipur i odpowied\u017a na pytanie, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142o gor\u0105c\u0105 dyskusj\u0119, dlaczego Jom Kipur nie zosta\u0142o wspomniane w czasach Nehemiasza ani w czasach Szlomo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Niech Najwy\u017cszy b\u0142ogos\u0142awi wszystkich, kt\u00f3rzy studiuj\u0105 Tor\u0119, wszystkich, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 Oblicza Boga na ca\u0142ej ziemi! Niech da nam b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, aby\u015bmy byli wiern\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cia\u0142a Maszijacha, wiern\u0105 ceg\u0142\u0105 Jego \u015awi\u0105tyni, wiernym kamieniem w fundamencie Jego \u015awi\u0105tyni, i niech nas b\u0142ogos\u0142awi, i niech da nam m\u0105dro\u015b\u0107, i niech da nam nowe objawienia! Pob\u0142ogos\u0142aw pocz\u0105tek roku dla ludu Izraela, dla ca\u0142ego ludu Bo\u017cego!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Aleks Blend, [niech pami\u0119\u0107 o nim b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awiona!]&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>(orygina\u0142:\u00a0<a href=\"https:\/\/www.alexblend.net\/?p=1696\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">https:\/\/www.alexblend.net\/?p=1696<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Porozmawiamy o ciekawym zjawisku w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, \u017ce s\u0105 opisy \u015bwi\u0105t w historii \u017cydowskiej, kiedy wspomniany jest dzie\u0144 Tr\u0105bienia, dzie\u0144 rozbijania namiot\u00f3w &#8211; Sukkot lub Namiot\u00f3w i nagle Jom Kipur gdzie\u015b znika. W \u00f3smym&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":305,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[41],"class_list":["post-220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polski","tag-jom-kipur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":224,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220\/revisions\/224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/international.beth-midrash.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}